یا مهدی

حمایت کالای داخلی و مبارزه با قاچاق کالا؛ بررسی اثر دومینویی بر اقتصاد

حمایت کالای داخلی و مبارزه با قاچاق کالا تنها یک انتخاب اقتصادی نیست؛ خط مقدم دفاع از امنیت ملی، اشتغال و معیشت خانوارهای ایرانی است. رهبر شهید در همین باره تأکید کرده‌اند:

«تولید داخلی بایستی به‌عنوان یک چیز مقدّس شمرده بشود. حمایت از تولید داخلی باید یک وظیفه شناخته بشود؛ همه خودشان را موظّف بدانند از تولید داخلی حمایت بکنند.»

با همین نگاه، در این صفحه بررسی می‌کنیم چگونه ورود یک کالای قاچاق می‌تواند زنجیره‌ای از بحران‌ها را در تولید، اشتغال و اقتصاد کلان ایجاد کند و چه راهکارهایی برای مقابله با این پدیده وجود دارد.

تصور کنید میزی بزرگ چیده شده است؛ مهره‌های رنگارنگ و منظم که نمایانگر بخش‌های حیاتی زندگی ما هستند: کارخانه، کارگر، مدرسه، بیمارستان و سفره‌ی خانه. حالا مهره‌ای سیاه کالای قاچاق وارد این میز می‌شود و اولین مهره را با شدت می‌اندازد. این فقط یک خرید ساده یا عبور غیرقانونی کالا از مرزها نیست؛ آغاز یک سقوط زنجیره‌ای است که وقتی شروع شود، تخریب فراگیر می‌شود.

اثر دومینویی قاچاق کالا بر اقتصاد؛ از کارخانه تا سفره‌ی خانه

۱. سقوط مهره‌ی اول: بحران در تولید

اولین مهره‌ای که با برخورد کالای قاچاق می‌افتد، تولیدکننده داخلی است. کالای قاچاق با قیمت‌های غیرمنطقی و بدون رعایت استانداردهای مالیاتی عرضه می‌شود و تقاضا برای کالای داخلی را به‌شدت کاهش می‌دهد.

در بازارها بارها دیده‌ایم تولیدکنندگان باسابقه، نه به‌خاطر کیفیت پایین، بلکه به دلیل ناتوانی در رقابت با قیمت‌های بی‌دلیلِ کالاهای قاچاق، مجبور به کاهش خطوط تولید یا حتی تعطیلی کامل شده‌اند. مهره‌ی تولید، اولین قربانی این سقوط است.

۲. سقوط مهره‌ی دوم: بحران معیشت و اشتغال

وقتی مهره‌ی تولید می‌افتد، برخورد آن با مهره‌ی «اشتغال» ناگزیر است. کارخانه‌ای که کالایی نمی‌فروشد، نیازی به نیروی انسانی ندارد. در این مرحله شاهد تعدیل نیرو و از کار افتادن کارگران هستیم.

رهبرشهید این رابطه‌ی مستقیم را چنین تبیین می‌کنند:

«وقتی این جنسی که ما می‌خریم، جنسی است که در داخل تولید شده، در واقع داریم کمک می‌کنیم به کارگر داخلی و به سرمایه‌گذار داخلی. همین جنس وقتی در داخل وجود دارد و ما نوع خارجی آن را انتخاب می‌کنیم و می‌خریم، معنایش این است که داریم کمک می‌کنیم به کارگر آن کشور، به سرمایه‌گذار آن کشور، او را ترجیح می‌دهیم بر کارگر خودمان. این انصاف است؟ این انسانیّت است؟»

این سقوط مستقیماً به خانه‌ها می‌رسد. یاد صحنه‌ای افتادم که یک روز خانمی باردار را دیدم که با خوشحالی جواب آزمایشش را نزد همسر کارگرش آورد تا خبر پدر شدنش را بدهد؛ اما همسرش عکس العمل خاصی نشان نداد، چرا؟ چون کارگر کارخانه‌ای بود که کارگرانش را مرخص کرده بود و به او زنگ زده بودند که دیگر نمی‌تواند حق و حقوقی بپردازد و کارخانه بسته شده است. فکرش مشغول بود. این صحنه کوچک، تصویر بزرگ بحران اشتغال و معیشت است. وقتی کارخانه می‌افتد، سفره‌ی خانه‌ها هم می‌لرزد.

۳. سقوط مهره‌ی سوم: تضعیف اقتصاد کلان

عدم حمایت از کالای داخلی، سقوط زنجیره را به مهره‌ی بزرگ‌تر یعنی «اقتصاد ملی» می‌رساند. یک کارخانه‌ی تولید لوازم خانگی داخلی با چند صد کارگر را در نظر بگیرید:

· مردم به دلیل تبلیغات یا قیمت، محصول مشابه خارجی یا قاچاق را می‌خرند.

· فروش کارخانه کاهش می‌یابد و خط تولید کند یا متوقف می‌شود.

· کارگران تعدیل یا ساعات کاری‌شان کم می‌شود.

· با کاهش درآمد خانوار، مصرف در همان شهر افت می‌کند.

· رستوران، فروشگاه، حمل‌ونقل و تأمین‌کنندگان قطعات هم ضربه می‌خورند.

· درآمد مالیاتی دولت کاهش می‌یابد و بودجه‌های زیرساخت، سلامت و آموزش کم می‌شود.

نتیجه نهایی: رفاه عمومی و امنیت اجتماعی قربانی می‌شود.

دیدید مهره ها چگونه یکی پس از دیگری در حال افتادن هستند!

راهکارهای حمایت کالای داخلی و مبارزه با قاچاق کالا

برای جلوگیری از ادامه‌ی این دومینو، باید میان مهره‌ها «سد» ایجاد کنیم. رهبرشهید انقلاب درباره‌ی ماهیت قاچاق می‌گویند:

«قاچاق بلای بزرگی است برای کشور؛ قاچاق از واردات دولتی و گمرکی بسیار بدتر است: اولاً سلامت جنس معلوم نیست؛ ثانیاً درآمدی از آن عاید دولت نمی‌شود؛ ثالثاً همان اشکال واردات را دارد که کساد کردن بازار تولید داخلی است… قاچاق این جوری است؛ سم تولید داخلی، قاچاق است.»

برای مبارزه با قاچاق، نیازمند همکاری سه ضلع اصلی است:

۱. نقش دولت و نهادهای نظارتی؛ ایجاد سد مرزی

دولت باید با تقویت نظارت‌های مستمر و استفاده از فناوری‌های نوین در کنترل مرزها، از ورود کالای قاچاق جلوگیری کند. همچنین ایجاد مشوق‌های مالیاتی برای تولیدکنندگان می‌تواند مهره‌ی تولید را در برابر ضربات بازار مستحکم‌تر کند.

۲. نقش تولیدکننده؛ مقاوم‌سازی کالای داخلی

تولیدکنندگان نباید تنها به تولید بسنده کنند؛ آن‌ها باید با ارتقای کیفیت، بسته‌بندی و بازاریابی، شکاف اعتماد میان مصرف‌کننده و کالای داخلی را پر کنند تا مهره‌ی تولید در برابر ضربات بازار لرزش کمتری داشته باشد.

۳. نقش مصرف‌کننده؛ حمایت آگاهانه از کالای ایرانی

ما، مصرف‌کنندگان، اصلی‌ترین مهره‌ها هستیم. هر بار که آگاهانه کالای تولید داخل را جایگزین کالای قاچاق می‌کنیم، در واقع مانع از سقوط مهره‌ها می‌شویم.

یاد یک موردی افتادم .البته برای قاچاق نه بلکه برای حمایت از کالای داخلی است. من در شبکه های اجتماعی دیدم ؛ خانمی در یکی از شهرها همیشه به اطرافیانش می‌گفت نوشابه خارجی ننوشید. ولی کسی گوش نمی‌کرد. یک روز متوجه شد انارهای باغ‌های شهر روی دست باغداران مانده و کسی آن‌ها را نمی‌خرد. به باغداران پیشنهاد داد انارها را بچینند، آب انار بگیرند، گازدارش کنند و بفروشند. این کار گرفت و درصدی از مردم به‌جای نوشابه، آب انار ایرانی خریدند. همین کار باعث شد هم انارها به فروش برسد و باغبان ضرر نکند و هم اینکه از خرید یک محصول مضر کمی جلوگیری شود اونم نوشابه کوکا کولا. این یعنی حمایت کالای داخلی، یک انتخاب اقتصادی نیست؛ یک کنش ملی برای حفظ آینده‌ی فرزندانمان است.

پرسش‌های متداول درباره حمایت کالای داخلی و مبارزه با قاچاق کالا

۱. چرا مبارزه با قاچاق کالا برای اقتصاد مهم است؟

چون قاچاق کالا باعث کاهش تقاضای کالای داخلی، تعطیلی کارخانه‌ها، افزایش بیکاری و کاهش درآمد مالیاتی دولت می‌شود.

۲. حمایت کالای داخلی چه تأثیری بر اشتغال دارد؟

با رونق فروش کالای داخلی، کارخانه‌ها خطوط تولید خود را گسترش می‌دهند و فرصت‌های شغلی حفظ و ایجاد می‌شود.

۳. مصرف‌کننده چگونه می‌تواند در حمایت کالای داخلی نقش داشته باشد؟

با خرید آگاهانه، بررسی برچسب اصالت کالا و انتخاب محصولات ایرانی باکیفیت به‌جای کالای قاچاق.

۴. مهم‌ترین راهکارهای مبارزه با قاچاق کالا چیست؟

تقویت نظارت مرزی، استفاده از فناوری‌های نوین، مشوق‌های مالیاتی برای تولیدکنندگان و فرهنگ‌سازی عمومی.

ما نمی‌توانیم اجازه دهیم مهره‌های زندگی‌مان یکی پس از دیگری بر زمین بخورند. اقتصاد ما یک زنجیره است که قدرت هر بخش به بخش دیگر وابسته است. حمایت کالای داخلی و مبارزه با قاچاق کالا دو روی یک سکه‌اند؛ سکه‌ای که یک طرف آن رونق تولید ملی و طرف دیگر آن امنیت اقتصادی و معیشتی مردم است.

امروز، با هر خرید، ما در حال انتخاب هستیم: آیا می‌خواهیم مهره‌ها را به زمین بریزیم، یا با حمایت از تولید ملی، آن‌ها را برای ساختن آینده‌ای مستحکم در کنار هم نگه داریم؟

انتخاب با ماست؛ آینده از آنِ کسانی است که امروز آگاهانه انتخاب می‌کنند.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

چرا نوجوانان نماز نمی‌خوانند؟؟

در نظامِ تربیتیِ امروز، بین«دانشِ فقهی» و «تجربه عینی» در میان نسل نو( نسل Zو آلفا) شکافی عمیق ایجاد شده است. نوجوانانی که با دسترسی بی‌حد و مرز به اطلاعات، با پرسش‌های بنیادین روبرو هستند، دیگر با روش‌های سنتی «دستوردهی» و «تکلیف‌محوری» مهار نمی‌شوند. ما از «معراجِ مؤمنین» سخن می‌گوییم، اما نوجوانِ ما در نماز، تنها «خستگیِ جسمانی» و «قطعِ زمانِ بازی و تفریح» را تجربه می‌کند. چرا میانِ کلماتِ زیبا و آیاتِ نورانی و رفتارِ بی‌روحِ نوجوان، این فاصله استقامت‌ناپذیر ایجاد شده است؟

مسئله، کمبودِ اطلاعاتِ دینی نیست؛ مسئله، «سردیِ رابطه» با خداست. وقتی نماز از یک «رابطه عاطفی با خالق» به یک «روتینِ تکلیفی و خشک» تقلیل می‌یابد، نوجوان ناخودآگاه از آن فرار می‌کند. برای فهمِ چراییِ این سردی، باید به عنوان مربی( والدین، مبلغ و..) از نگاهِ صرفاً «دستوردهی» فراتر برویم و به دنبالِ ریشه‌هایِ روان‌شناختی و معرفتی در لایه‌هایِ زیرینِ تربیتِ نسلِ جدید بگردیم.

نگاه تربیتی اسلامی: از فرماندهی تا وزارت

در آموزه‌های تربیتی اسلامی، نگاه به کودک و نوجوان، نگاهی پیش‌بینی‌شده و مبتنی بر جایگاه اجتماعی اوست. قاعده‌ی مشهور تربیتی که بر اساس آن، «فرزند در هفت سال سوم، وزیر است»، دقیقاً به همین مورد اشاره دارد. «وزارت» در اینجا به معنای مشارکت در تصمیم‌گیری و انتقال از مرحله‌ی «اجبار و فرماندهی» به مرحله‌ی «مشورت و مسئولیت‌پذیری» است. برای درکِ ریشه‌ایِ این پدیده، نباید تنها به سطحِ رفتارِ نوجوان چشم دوخت؛ بلکه باید به لایه‌هایِ زیرینِ رویکردِ تربیتی الگوی نوجوان نفوذ کرد . منظور از لایه‌های زیرین یعنی باورهای نوجوان درباره خودش و دین، تجربه عاطفی‌اش از نماز، احساس استقلالش، و الگوی تربیتی والدین در بقیهٔ امور زندگی. به جای تمرکز روی «چرا نماز نمی‌خونه؟»، باید پرسید «چه نگرش و باوری پشت این رفتار هست؟»

وقتی مربی یا والدین، با رویکرد «فرماندهی مطلق» با نوجوان برخورد می‌کنند، در واقع جایگاه «وزارتی» او را نفی کرده‌اند. در نتیجه، نماز از یک «تجربه‌ی حضور در پیشگاه خدا» به یک «دستور اداری» تقلیل می‌یابد که با میلِ طبیعی نوجوان به استقلال، در تضاد قرار می‌گیرد.

نیازهای روانشناختی نوجوان و انگیزه درونی

روان‌شناسان رشد ، نوجوانی را دوران جستجوی «خودمختاری» می دانند. طبق نظریه‌ی «خودتعیینی» ، انسان برای حرکت به سمت یک رفتار، به سه نیاز اصلی نیاز دارد:

• کفایت : می توانند انجام دهند

• ارتباط: با آن احساس نزدیکی و تعلق پیدا می‌کنند

• خودمختاری نوجوان وقتی کاری را از ته دل انجام میدهند که حس کنند خودشان انتخابش کرده اند.

امروزه بسیاری از روش‌های تربیتی فعلی، با تمرکز بر «پاداش و تنبیه» (انگیزه‌های بیرونی) و عمدتاً بر محورِ «صحت و بطلان» و «احکامِ تکلیفی» حرکت می کنند و همین مسئله نماز را برای نوجوان، به جای آنکه «معراجِ ارتباط با خالق» باشد، به مجموعه‌ای از «الزاماتِ ریاضی‌وار» و حرکاتِ مکانیکی تعبیر کرده است. نوجوان امروز با بحرانِ «چرایی» روبروست. او می‌پرسد: «چرا باید در دنیای پرشتاب امروز، وقتم را صرف حرکات خاصی کنم؟ مربی یا والدین به جای پاسخ به این سوال، او را متوجه چگونه خواندن می کنند. وقتی آموزشِ ما از «چراها» به «چگونه‌ها» متمایل می‌شود .پاسخ‌های تربیتی صرفاً در سطح «احکام و آداب» باقی می ماند و به سطح «فلسفه و معنا» نفوذ نمی کند و نماز در ذهن نوجوان به یک «ساختار خشک و بی‌روح» تبدیل می‌شود.

این رویکرد، «انگیزه درونی» را تخریب می‌کند. در واقع، وقتی نوجوان احساس کند نماز، بخشی از «اختیار» و «هویت» او نیست، بلکه بخشی از «اجبارِ محیطی» است، در برابر آن مقاومت می‌کند. این همان «سردی» است که از شکاف میان «دانشِ نماز» و «لذتِ حضور در نماز» نشأت می‌گیرد.

نوجوان؛ تحلیل‌گر، نه شنونده

نوجوانان، برخلافِ کودکانِ خردسال، «شنونده» نیستند، بلکه «تحلیل‌گر» هستند. آن‌ها با دقتِ بالایی، فاصله میانِ آنچه مربی یا والدین می‌گویند و آنچه در عمل انجام می‌دهند را ردیابی می‌کنند.

اگردر خانواده همیشه بزرگتر ها نماز بخوانند در عمل نشان داده اند که نماز اهمیت دارد و فرزند این را می بیندد، یا اگر نماز در فضایِ خانوادگی با چهره‌ای عبوس یا عجله‌ای آمیخته به بی‌حوصلگی انجام شود، پیامِ نهفته در آن روشن است: «نماز، کاری است طاقت‌فرسا که باید با یه سری حرکات زود تمام شود تا به زندگی واقعی رسید.

این عدم تطبیق میان «زبانِ مربی» و «زبانِ پرسشگرِ نوجوان»، باعث می‌شود که فضای مذهبی، فضایی «بیگانه» با دنیای واقعی او به نظر برسد. نماز از یک «نیازِ وجودی» برای آرامشِ روان، به یک «بارِ شناختی و جسمانی» تبدیل می‌گردد.

مقاومت در برابر سلطه، نه در برابر نماز

در سنین نوجوانی، نیاز به «استقلال» و «صاحب‌رأی بودن» به اوج خود می‌رسد. اما رویکردِ غالبِ مربیان، اغلب «دستوردهیِ مستقیم» و «کنترل‌گریِ مداوم» است. وقتی نماز به جای آنکه به عنوان یک «انتخابِ آگاهانه» معرفی شود، به صورتِ «دستوراتِ مکرر و پافشاری‌های خسته‌کننده» مطرح می‌گردد، نوجوان برای حفظِ حریمِ استقلالِ خود، ناخودآگاه در برابرِ نماز مقاومت می‌کند. در واقع، او با نماز نمی‌جنگد، بلکه با «سلطه‌گریِ مربی» می‌جنگد.

راهکارها: از تکلیف تا تجربه

برای عبور از این بن‌بست، باید از مدل «آموزشِ احکام» به مدل «ایجادِ تجربه حضور» حرکت کرد.

۱_ از «صحت و بطلان» به «زیبایی و ارتباط»

باید به جای تمرکزِ صرف بر «صحت و بطلان»، بر «زیبایی و ارتباط» تمرکز کرد. مربی نباید فقط «قواعد» را بیاموزد، بلکه باید «فضایِ تجربه» را بسازد. این یعنی به جای پاسخ‌هایِ آماده، نوجوان را به جست‌وجو در میانِ معنایِ آیات و ارتباطِ آن‌ها با چالش‌های زندگی‌اش دعوت کند؛ تا نماز برای او از یک «تکلیف» به یک «پناهگاهِ آرامش» تبدیل شود. باید از نقش «کنترل‌گر» تغییر موضع داد.

۲. از «کنترل‌گر» به «شریک مسئولیت»

استفاده از رویکرد «وزارتی» یعنی اجازه دادن به نوجوان برای پرسشگری، حتی اگر پرسش‌ها چالش‌برانگیز باشد. با تکیه بر مفهوم «وزارت» در سنین نوجوانی، باید از مدلِ «فرمانده-فرمانبردار» به مدلِ «شریکِ مسئولیت» حرکت کرد. مربی باید به نوجوان اجازه دهد در مدیریتِ فضایِ دینیِ خود (مانند انتخابِ زمانِ مناسب برای دعا یا مدیریتِ فضایِ معنویِ جمع) مشارکت کند. با دادنِ حقِ «انتخاب»، از مقاومتِ نوجوان کاسته‌ و در عوض، «مسئولیت‌پذیریِ» او را تقویت کرد.

۳. از «پاداش مادی» به «ارزش‌های وجودی»

به جای پاداش‌های مادی، باید بر «ارزش‌های وجودی» نماز (مانند آرامش، تمرکز و هویت) تمرکز کرد. هدف باید رسیدن به «درک مستقیم» از نماز باشد، نه صرفاً اجرای صحیح حرکات.

۴.حضورِ غیرتحکمیِ والدین

نماز و ایجاد فضایی مثل نمازخانه نه یک «مکان اداری»، بلکه یک «کانون آرامش» باشد، می‌تواند از مقاومت‌های محیطی بکاهد.

نمونه عملی: توانمندسازی به‌جای وادار کردن

جذب نوجوان به نماز، نه با «افزایش فشار»، بلکه با «افزایش معنا» میسر است. ما باید از الگوی «وادار کردن» به سمت الگوی «توانمند ساختن» حرکت کنیم؛ تا نوجوان بتواند در میان هیاهوی جهان، نماز را نه به عنوان یک تکلیف سنگین، بلکه به عنوان «حقِ حضور» و «ابزارِ خودمختاریِ معنوی» خود انتخاب کند.

مثلاً وقتی نوجوان استرس امتحان دارد، به جای گفتن «برو نمازت را بخوان»، می‌توانید بگویید «یک راهش این است که چند دقیقه با کسی که بهش اعتماد داری حرف بزنی… من خودم وقتی استرس دارم، نماز می‌خوانم و آرام می‌شوم». بعد خودتان در عمل نشان بدهید که پس از نماز، آرام‌تر و مهربان‌تر شده‌اید. نوجوان این آرامش را درشما می‌بیند، آن را لمس می‌کند، و کم کم نماز را نه از سر اجبار، بلکه به چشم «پناهگاهی برای آرامش» می‌شناسد. این یعنی «توانمند ساختن»؛ یعنی نماز را به ابزاری برای خودمختاری معنوی او تبدیل کنید، نه باری بر دوش نوجوان.

هدف از تربیتِ نسلِ جدید، تولیدِ «آدم‌هایی که فقط دستورات را اجرا می‌کنند» نیست؛ بلکه هدف، پرورشِ «انسان‌های آگاه و مؤمنی» است که خود، بر سرِ انتخابِ مسیرِ حق، صاحبِ اختیار باشند. مربیِ موفق(معلم، والدین، مبلغ)، کسی نیست که با «چوبِ نظارت»، نماز را در کارهایِ نوجوان تثبیت کند؛ بلکه کسی است که با «نورِ محبت و معنا»، در دلِ او، اشتیاقِ سجده را برمی‌انگیزد. وظیفه‌ی ما، عبور از جایگاهِ «ناظرِ سخت‌گیر» و رسیدن به جایگاهِ «طبیبِ همراه» است؛ کسی که نه تنها راه را نشان می‌دهد، بلکه در مسیرِ دشوارِ رشد، در کنارِ متربی قدم می‌زند.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

راز ماندگاری عاشورا

حضرت زینب (س) در کربلا، فراتر از سوگوار، «مدیرِ بحران» و «میدان‌دارِ تبیین» بود. او با صلابتِ کلام، اجازه نداد دشمن با روایتِ دروغ، حقیقت را دفن کند.

زینب (س) با بازتعریفِ فاجعه، بحرانِ مرگ را به پیروزیِ معنا تبدیل کرد؛ تا کربلا از ذبحِ خون، به حیاتِ حق برسد.

اکنون ما، ملت مبعوث نیز در مراسم تشییع پیکر قائد شهید باید زینب‌وار حماسه‌ی خون امام خود را به جهان مخابره کنیم.

#پدر_امت
#باید_برخاست
#بدرقه_نور

✍️ بید مجنون

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

راز ماندگاری کربلا

مدیریت بحران؛ راز ماندگاری کربلا

حضرت زینب (س) در کربلا صرفاً یک سوگوارِ صبور نبود؛

او میدان‌دارِ جهادِ تبیین بود.

دشمن می‌خواست با شمشیر، حقیقت را دفن کند؛

می‌خواست از دلِ خون، روایتِ باطل بسازد؛

می‌خواست شهادت امام حسین (ع) را پایانِ راه جلوه دهد.

اما حضرت زینب (س) ایستاد و نگذاشت این تحریف، به تاریخ تبدیل شود.

او با خطبه‌های کوبنده، با کلامی استوار و با حضوری شکست‌ناپذیر، پرده از چهره دشمن برداشت.

کاری کرد که از دلِ اسارت، افشای حقیقت بیرون بیاید؛

از دلِ مصیبت، آگاهی زاده شود؛

و از دلِ فاجعه، پیروزیِ معنا شکل بگیرد.

عبارت «ما رأیتُ إلاّ جمیلاً» یعنی زینب (س) در اوجِ مصیبت، اسیرِ ظواهر نشد؛

او حقیقت را از زاویه‌ای بالاتر دید:

جایی که شهادت، شکست نیست؛

جایی که خونِ حق، رسواکننده باطل است.

زینب (س) فقط گریه نکرد؛

روایت ساخت.

فقط تحمل نکرد؛

افشا کرد.

فقط اسیر نبود؛

صاحبِ پیام بود.

و همین است رازِ ماندگاریِ کربلا:

زینب (س) نگذاشت دشمن، آخرین حرف را بزند.

#باید_برخاست

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

معمار تمدن کیست؟

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چرا در عینِ پیشرفتِ ظاهریِ تکنولوژی، دنیا در حال فروپاشیِ درونی است؟ حقیقت این است که ما در میانه یک جنگ نرمِ بسیار پیچیده هستیم؛ جنگی که هدفش نه اشغالِ خاک، بلکه اشغالِ ذهن‌ها و تخریبِ بنیان‌های خانواده است. دشمن با ابزارِ رسانه و نمایشِ سبک زندگی‌هایِ غربی، سعی دارد به ما القا کند که پیشرفت، تنها در گروِ کنار گذاشتنِ دین و حجاب است. اما اگر کمی دقیق‌تر نگاه کنیم، می‌بینیم که این «آزادیِ» پرطمطراقِ غرب، در واقع یک سرابِ ویرانگر است. خبرنگاران و اندیشمندانِ خودِ غرب نیز اعتراف می‌کنند که آنچه آن‌ها به عنوان «پیشرفت» به دنیا تحمیل کرده‌اند، در واقع همان آسیب‌هایی است که اکنون جامعه‌شان را از درون می‌خورد؛ جامعه‌ای که مثل موریانه‌ای که به ستون‌ها می‌زند، در حال فروپاشی است.

این فروپاشی از جایی شروع می‌شود که «مرجعیتِ غرب» در ذهنِ ما تثبیت شود و ما تصور کنیم برای مدرن بودن، باید از سر تا نوک، غربی شد. در این مسیر، زن هم قربانیِ اصلی است. غرب با نگاهی ابزاری، زن را از جایگاهِ والایِ انسانی‌اش پایین کشید و او را به «کالا» و «تن» تقلیل داد؛ او را به نام آزادی، از کانونِ آرامش‌بخشِ خانواده بیرون کشید و در مسلخِ بهره‌کشیِ اقتصادی و کارهای فرساینده، به لبه‌ی پرتگاه انداخت. اما اسلام، نگاهی کاملاً متفاوت و متعالی دارد. در منطقِ اصیلِ ما، زن «ریحانه» است، نه یک کارگزارِ صرف برای جابه‌جاییِ کالا و سرمایه. خانه، برای زن مسلمان، یک محدودیت نیست؛ بلکه پادگانِ اصلیِ تمدن‌سازی و مرکزِ تربیتِ انسان‌های طراز است. خانه‌داری و مادری، نه یک احساسِ پوچی، بلکه یک «اصالت» و وظیفه‌ی سنگین برای حفظِ سلامتِ جامعه است.

ما نباید در مواجهه با این جریان، صرفاً در موضعِ دفاعی بایستیم؛ بلکه همان طور که رهبر شهید هم فرمودند؛ باید با معرفیِ الگوهایِ درست، در موضعِ حمله و نقد قرار بگیریم. نگاه به تاریخِ درخشانِ ما، به حوادثِ کربلا، پاسخِ این چالش را به ما می‌دهد. حقیقتِ عاشورا و زنده نگه داشتنِ اسلام، تنها در اشک و عزاداری خلاصه نمی‌شود، بلکه در «بصیرتِ بانوان» نهفته است. همان‌طور که امام خمینی (ره) فرمودند، اگر بانوانِ مقتدر و آگاه نبودند، اسلام پیروز نمی‌شد. در کربلا نیز از حضرت زینب (س) گرفته تا مادرِ وهب، آن‌ها نشان دادند که زن می‌تواند با حفظِ وقار و کرامت، معمارِ اصلیِ تغییر در تاریخ باشد. آن‌ها با تربیتِ فرزندانی که مایه فخرِ تمدن بودند، حقیقت را از میانِ هجومِ باطل بیرون کشیدند.

بنابراین، وظیفه امروزِ ما، بازگشت به همین اصالت است؛ یعنی شکستنِ بتِ مرجعیتِ غرب و بازشناختنِ جایگاهِ الهیِ خودمان. ما به دنبالِ دنباله‌روی از ویرانه‌هایِ دیگران نیستیم؛ ما به دنبالِ ساختنِ تمدنی هستیم که در آن، زن با اقتدارِ معنوی و مادریِ آگاهانه، مایه «سکینه» و آرامشِ جهان باشد و خانواده، به عنوانِ رکنِ استوار، از درون فرو نریزد.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

مدیریت بحران از کربلا تا دنیای امروز؛ راهنمای تاب‌آوری با الگوی حضرت زینب (س)

بحران؛ فراتر از یک اتفاق ناگوار در دنیای پرشتاب و پر از تغییرات امروز، واژه «بحران» به یکی از کلمات آشنا در زندگی فردی و اجتماعی ما تبدیل شده است. از بحران‌های اقتصادی و سیاسی گرفته تا چالش‌های روانی و خانوادگی، همگی ما را با یک پرسش اساسی روبرو می‌کنند: آیا راهی برای عبور از این طوفان‌ها وجود دارد؟

بسیاری تصور می‌کنند مدیریت بحران یک دانش صرفاً مدرن و غربی است، اما حقیقت این است که ریشه‌های عمیق این مدیریت در آموزه‌های دینی و سیره اولیای الهی نهفته است. در اینجا مفهوم بحران را از زوایای روانشناسی و قرآن بررسی کرده و سپس با نگاهی تحلیلی به الگوی بی‌بدیل حضرت زینب (س) در کربلا، درس‌هایی برای مدیریت بحران در زندگی امروز استخراج می‌کنیم.

بحران چیست؟

بعضی می گویند درک عمیق‌تر از وضعیت‌های چالش‌برانگیز

پیش از آنکه به دنبال راه حل باشیم، باید بدانیم با چه چیزی روبرو هستیم.

در تعریف دقیق، بحران وضعیتی است که تعادل و ثبات موجود در یک سیستم (چه سیستم روانی انسان و چه سیستم اجتماعی) را به هم می‌زند.

نگاه روانشناسی به بحران

از دیدگاه روانشناسی، بحران زمانی رخ می‌دهد که فرد در شرایطی خاص و با احتمال خطر بالا، با چالش‌های دشوار تصمیم‌گیری مواجه شود. نکته کلیدی اینجاست: «عدم توانایی در حل مسئله» یا ناتوانی در یافتن مسیر خروج از چالش، همان لحظه‌ای است که یک چالش ساده، به یک بحران تمام‌عیار تبدیل می‌شود. در واقع، بحران محصولِ شکاف میان “شدتِ چالش” و “تواناییِ مدیریت آن” است.

مدیریت بحران در قرآن و سنت نبوی

برخلاف تصور برخی، مدیریت بحران در قلب آموزه‌های اسلامی قرار دارد. قرآن کریم بحران را نه یک حادثه تصادفی، بلکه یک «آزمون الهی» برای ارتقای سطح وجودی انسان می‌بیند.

خداوند متعال در یکی از کلیدی‌ترین آیات قرآن (سوره بقره، آیه ۱۵۵)، ابعاد مختلف بحران را برمی‌شمارد:

«و حتماً شما را با چیزی از ترس، گرسنگی، کمبود اموال، جان‌ها و میوه‌ها می‌آزماییم؛ و آنان را به صبر بشارت بده.»

این آیه به ما می‌آموزد که ترس (بحران روانی)، گرسنگی (بحران اقتصادی) و از دست دادن عزیزان (بحران اجتماعی)، بخشی از مسیر رشد هستند. اما نکته مدیریت‌شده در این آیه، «بشارت به صبر» است. یعنی در دل بحران، راهی برای برای عبور است.

امام علی (ع) نیز در حکمت ۲۱۷ نهج‌البلاغه، دیدگاهی بسیار امیدوارکننده و مدیریتی ارائه می‌دهند:

«هنگامی که گرفتاری‌ها زیاد شود، گشایش اتفاق می‌افتد.»

این سخن به مدیر بحران می‌آموزد که نباید در اوج تاریکی، ناامید شود؛ چرا که ساختار بحران‌ها معمولاً با رسیدن به اوج، به سمت گشایش حرکت می‌کند.

شگفتی کربلا؛ تجسم مدیریت بحران در اوج سختی‌ها

اگر بخواهیم یک الگوی عملی و تمام‌عیار برای مدیریت بحران در شرایطی که همه چیز در حال فروپاشی است پیدا کنیم، باید به صحنه کربلا نگاه کنیم. در آن واقعه، زمانی که تمام ساختارهای سیاسی و اجتماعی در برابر حق در حال فروپاشی بود، مدیریت بحران توسط شخصیتی چون حضرت زینب کبری (س) هدایت شد. ایشان با حفظ عقلانیت، امیدآفرینی و اقدام آگاهانه، اجازه ندادند هدف اصلی نهضت در گرد و غبار حوادث گم شود.

ویژگی‌‌های مدیر بحران؛ درس‌هایی از مدیریت حضرت زینب (س)

برای اینکه بتوانیم در دنیای امروز، بحران‌ها را مدیریت کنیم، باید چهار ویژگی کلیدی را که از سیره حضرت زینب (س) استخراج شده، در خود و سازمان‌هایمان نهادینه کنیم:

۱. خودآگاهی و خودکنترلی (هدایت در میان آشوب)

اولین قدم در مدیریت بحران، تسلط بر خود است. مدیر بحران نباید اجازه دهد هیجانات، ترس و خشم، قدرت تصمیم‌گیری او را از بین ببرد. حضرت زینب (س) در شرایط فروپاشی و در میان جنگ، توانستند با سکوت، شنیدن و در نهایت هدایت، نقش خود را ایفا کنند.

این ویژگی خودکنترلی و ایستادگی، در تاریخ معاصر ایران نیز دیده می‌شود؛ همین جنگ تمیلی رمضان جایی که مردم با حفظ آگاهی و خودکنترلی در برابر تهدیدهای خارجی (مانند ادعاهای توخالی دشمنان برای درهم شکستن کشور در چند روز)، اقتدار ملی را حفظ کردند و صد و اندی شب مقاومت کردند.

۲. هدف‌محوری؛ نگریستن به افق، نه فقط پیش پا!

بزرگ‌ترین خطا در زمان بحران، «غرق شدن در جزئیات و حوادث» است. وقتی انسان در هیاهوی مشکلات روزمره غرق می‌شود، هدف اصلی خود را گم می‌کند. مدیر بحران واقعی کسی است که هدف را در یک افق وسیع و مثبت می‌بیند.

در آیه ۱۷۳ سوره آل‌عمران، زمانی که دشمن با جنگ روانی سعی در ایجاد ترس داشت، مؤمنان با نگاهی هدفمند گفتند: «حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکیلُ» (خداوند ما را بس است). آن‌ها به‌جای تمرکز بر قدرت دشمن، بر هدف و اتکای خود متمرکز شدند.

حضرت زینب (س) اجازه ندادند عظمت جنایات دشمن، هدف اصلی (یعنی حفظ امامت و رسالت امام حسین علیه‌السلام) را تحت‌الشعاع قرار دهد. ایشان با ایستادگی در برابر یزید، نشان دادند که هدف، بزرگتر از هر حادثه و مصیبتی است.

۳. تاب‌آوری؛ تبدیل رنج به قدرت با «صبر»

تاب‌آوری یعنی بازگشت به حالت تعادل یا حتی حرکت به سمت جلو پس از دریافت یک ضربه یا شوک. در مدیریت بحران، صبر یک مفهوم منفعل نیست؛ بلکه یک ابزار فعال است.

ما روایتی داریم که می‌گوید: «مَنْ رَکِبَ الصَّبْرَ اهْتَدَى» (هر کس بر مرکب صبر سوار شود، هدایت خواهد یافت).

این یک استعاره مدیریتی بی‌نظیر است. صبر در اینجا مانند یک «مرکب» یا وسیله نقلیه است. مدیریت بحران یعنی شما با استفاده از این مرکب، از میان طوفان‌ها عبور می‌کنید تا به مقصد برسید. اگر بر این مرکب سوار نشوید، در میان جریانات بحران، سرگردان خواهید ماند.

حضرت زینب (س) چگونه از مرکب صبر استفاده کرد؟

*زنده نگه داشتن نهضت: ایشان با تاب‌آوری، مانع از تبدیل شدن کربلا به یک شکستِ تمام‌عیار شدند.

*تصمیم‌گیری در ابهام: با حفظ ثبات قدم، در میان ابهامات شدید، مسیر را برای نسل‌های بعد روشن کردند.

*حفاظت از سرمایه‌ها: ایشان با نگاه هدفمند، از آنچه باقی مانده بود (امام سجاد علیه‌السلام و کودکان) محافظت کردند. امامت مهمترین هدف و سرمایه ای که حضرت زینب س در ان واقع محافظت کردند.

۴. هنر ارتباط مؤثر و بیان حقیقت

در زمان بحران، ارتباطات حیاتی‌ترین بخش مدیریت است. مدیریت بحران یعنی پذیرش واقعیت و بیان هنرمندانه آن.

حضرت زینب (س) در کاخ یزید، با بیان عبارت معروف «ما رأیتُ الا جمیلاً»(جز زیبایی ندیدم)، با انکار واقعیت مقابله کردند. ایشان با این سخن، معنای حقیقی ایستادگی را بازتعریف کردند. یک مدیر بحران باید بداند که:

1. حقیقت را بگوید. (انکار واقعیت بزرگترین خطا است).

2. امید را حفظ کند.

3. اعتماد جلب کند.

مدیریت بحران، تنها یافتن راهی برای بازگشت به وضعیت قبل از بحران نیست؛ بلکه مدیریت بحران، فرصتی است برای «تبدیل رنج به قدرت» و «مصیبت به جایگاه هدایت».

اگر می‌خواهیم در مواجهه با چالش‌های زندگی، جامعه و حتی بحران‌های جهانی، پیروزمند باشیم، با یادگیری از سیره حضرت زینب (س)، از صبر بهره ببریم ، هدف‌محور باشیم و با خودآگاهی، حقیقت را حتی در تاریک‌ترین لحظات بیان کنیم.

بحران‌ها پایان کار نیستند؛ اگر با مدیریت صحیح پیش برویم، آن‌ها همان سکوی پرتابی هستند که ما را به سوی رشد و تعالی می‌رسانند.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

اقتصاد مقاومتی؛ راهکار عبور از بحران قاچاق با تکیه بر تولید ملی

در دنیای پیچیده و درهم‌تنیده اقتصاد امروز، کشورها همواره با چالش‌های ساختاری روبرو هستند. یکی از بزرگ‌ترین تهدیداتی که پویایی اقتصاد ملی را هدف قرار می‌دهد، پدیده «قاچاق کالا » است. اما چگونه می‌توان از این سد عبور کرد؟ پاسخ در مفهوم اقتصاد مقاومتی نهفته است؛ رویکردی که نه تنها یک استراتژی دفاعی، بلکه یک حماسه اقتصادی برای رسیدن به خودکفایی و کاهش آسیب‌پذیری‌های ملی است.

اقتصاد مقاومتی چیست؟ نگاهی به تعریف رهبر انقلاب

اقتصاد مقاومتی یعنی اینکه ما باید یک اقتصادی داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادی در کشور محفوظ بماند؛ هم آسیب‌‌پذیری‌اش کاهش پیدا کند؛ یعنی وضع اقتصادی کشور و نظام اقتصادی جوری باشد که در مقابل ترفندهای دشمنان که همیشگی و به شکلهای مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند. ۱۳۹۱/۶/۲

اقتصاد مقاومتی صرفاً یک شعار نیست، بلکه یک الگوی عملیاتی برای حفظ رشد اقتصادی در کنار کاهش آسیب‌پذیری‌هاست.

در واقع، اقتصاد مقاومتی یعنی داشتن تاب‌آوری بالا؛ به گونه‌ای که حتی با وجود محدودیت‌های ارزی یا فشارهای بین‌المللی، چرخ‌های تولید متوقف نشوند و امنیت معیشتی مردم حفظ گردد.

قاچاق کالا؛ ضربه‌ای مهلک به پیکره تولید داخلی

قاچاق کالا تنها یک ناهنجاری تجاری ساده نیست، بلکه یک تهدید امنیتی و اقتصادی است. ورود غیرقانونی کالا از طریق مرزها، پیامدهای مخربی برای اقتصاد کشور دارد:

1. ایجاد توازن کاذب در بازار: ورود کالای قاچاق باعث می‌شود قیمت‌ها به‌طور غیرواقعی پایین بیاید.

2. تحمیل هزینه‌های ناعادلانه: تولیدکننده داخلی ملزم به رعایت استانداردهای قانونی، پرداخت مالیات و حقوق کارگران است، در حالی که کالای قاچاق این هزینه‌ها را ندارد.

3. کاهش درآمدهای دولت: از دست رفتن درآمدهای گمرکی و مالیاتی، بودجه توسعه کشور را به شدت کاهش می‌دهد.

4. بحران بیکاری: وقتی تولیدکننده بومی توان رقابت با کالای بی‌کیفیت و ارزان قاچاق را نداشته باشد، واحدهای صنعتی تعطیل شده و نرخ بیکاری افزایش می‌یابد.

راهکار مقابله با قاچاق: هوشمندسازی و ارتقای کیفیت

برای عبور از این سد، مبارزه با قاچاق باید دوگانه باشد: از یک سو هوشمندسازی مرزها برای جلوگیری از ورود غیرقانونی، و از سوی دیگر ارتقای کیفیت کالای ایرانی تا مصرف‌کننده به صورت طبیعی به سمت محصول بومی متمایل شود.

چالش خودتحریمی؛ دشمن پنهان در اقتصاد

یکی از آسیب‌رسان‌ترین پدیده‌ها که گاهی از سوی خودِ جامعه داخلی رخ می‌دهد، خودتحریمی است. خودتحریمی یعنی بی‌توجهی به ظرفیت‌های تولیدی کشور و اولویت دادن به کالاهای خارجی بدون هیچ توجیه اقتصادی.

حمایت از واحدهای تولیدی که با وجود محدودیت‌ها، همچنان به اشتغال‌آفرینی مشغول هستند، مصداق بارز اقتصاد مقاومتی است. ما باید با جایگزینی کالای وارداتی با محصولات باکیفیت داخلی، وابستگی خود را به بازارهای جهانی کاهش دهیم.

زنجیره هم‌افزا: نقش دولت و ملت در حماسه اقتصادی

تحقق خودکفایی و عبور از بحران، نیازمند یک همکاری تنگاتنگ میان دو بخش اصلی است:

۱. نقش مردم: تغییر در فرهنگ مصرف

تغییر نگرش مصرف‌کننده، اولین گام در زنجیره اقتصاد مقاومتی است. کمپین‌های آگاهی‌بخش باید مصرف‌کننده را متقاعد کنند که انتخاب کالای داخلی، تنها یک خرید ساده نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای آینده و امنیت اقتصادی فرزندان اوست.

۲. نقش دولت: تسهیل‌گری و حمایت از تولید

دولت نباید تنها یک ناظر باشد، بلکه باید نقش تسهیل‌گر را ایفا کند. اقدامات ضروری دولت شامل موارد زیر است:

مدیریت دقیق تعرفه‌ها برای حمایت از تولیدکننده.

حذف پیچیدگی‌های اداری و تسهیل فضای کسب‌وکار.

حمایت از پژوهش‌های فناورانه برای تبدیل ایده‌ها به محصولات رقابتی جهانی.

همان‌طور که تأکید شده است، حماسه اقتصادی تنها وظیفه دولت نیست؛ بلکه یک حرکت جهادگونه و پرشور است که تمام آحاد جامعه را در بر می‌گیرد. از بخش تولید و خدمات گرفته تا بخش مصرف‌کننده، همه باید بدانند که برای پیشرفت جهش‌گونه کشور، نیازمند یک حرکت همگانی هستیم.۱۳۹۲/۲/۷

رهبرشهید انقلاب: ما باید عادت کنیم، برای خودمان فرهنگ کنیم، برای خودمان یک فریضه بدانیم که هر کالائی که مشابه داخلی آن وجود دارد و تولید داخلی متوجه به آن است، آن کالا را از تولید داخلی مصرف کنیم و از مصرف تولیدات خارجی بجد پرهیز کنیم؛ در همه‌ی زمینه‌ها: زمینه‌های مصارف روزمرّه و زمینه‌های عمده‌تر و مهمتر. ۱۳۹۱/۰۱/۰۱

با تمرکز بر تولید ملی، مبارزه با قاچاق و مقابله با خودتحریمی، می‌توانیم از سدهای اقتصادی عبور کرده و اقتصادی پایدار، مستقل و تاب‌آور برای نسل‌های آینده بنا نهیم.

منبع

https://fa.wikishia.net/view/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA%DB%8C

https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=1932

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.

شب یلدا ۱۴۰۴ / تمرین‌های یک منتظر در شب چله

فکر کردی یلدا فقط انار و هندوانه و دورهمی‌ست؟ همین الان که این متن رو می‌خونی، میلیون‌ها نفر در سراسر ایران، دور سفره‌های رنگین نشستن و در دل بلندترین شب سال، ناخودآگاه در حال تمرین فلسفه‌ای هستن که قرن‌هاست قلب تشنه شیعه می تپد.

اما اینبار می‌خوایم از یه دریچه کاملاً متفاوت بهش نگاه کنیم. تصور کن شب یلدای امسال، می‌تونه تبدیل بشه به یه کلاس عملیِ زندگیِ منتظرانه. نه با شعارهای تکراری، بلکه با نمادهایی که از هزاران سال پیش، روی سفره‌هامون چیده شده‌اند.

اینبار قراره سفره یلدا رو مثل یه نقشه راه رمزگشایی کنیم. هر قلم از این سفره، از انار گرفته تا آجیل، یه پیام رمزآلود برای تو داره. پیامی که مستقیم به انتظار فرج امام زمان(عج) وصل میشه. این مقاله قرار نیست فقط اطلاعات بده؛ می‌خواد تجربه‌ای متفاوت از یه شب یلدای معنوی رو برات بسازه.پس اگه آماده‌ای با ما همراه باش.

بازم میگم، پیشنهاد می‌کنم همینجا بمونی. چون می‌خوایم قدم به قدم، از دل یه سنت باستانی، مدرن‌ترین درس‌های زندگی در دوران غیبت رو استخراج کنیم. اینجا، یلدا دیگه یه جشن نیست؛ یه استراتژی امیده.

تولد نور؛ از قصه طبیعت تا وعده ظهور
سفره یلدا؛ یک میزِ پر از پیامِ انتظار
فال و حکایت؛ روایت‌های اشتیاق
یلدای جهانی؛ فطرتی مشترک برای یک نجات‌بخش
تمرین‌های یک منتظر در شب چله

شب یلدای ۱۴۰۴ و تولد نور؛ از قصه طبیعت تا وعده ظهور

داستان اصلی یلدا، پیروزی نور بر تاریکی و تولد دوباره خورشید بعد از بلندترین شب ساله. این روایت، که ریشه در نگاه هوشمندانه اجداد ما به چرخه طبیعت داره، فقط یه افسانه زیبا نیست. در حقیقت، این نمادپردازی، میل فطری و تاریخی بشر رو برای رهایی از ظلمت و رسیدن به روشنایی نشون میده. انتظار فرج، در واقع، والاترین و کامل‌ترین شکل همین میل جهانیه. وقتی ما شب یلدا رو به عنوان نماد دوران غیبت می‌بینیم، در حقیقت داریم به این باور قلبی اشاره می‌کنیم که هیچ تاریکی، حتی اگر به اندازه قرن‌ها طول بکشه، پایدار نخواهد موند. آمارهای تاریخی نشون می‌دن در بیش از ۹۵ فرهنگ باستانی در سراسر جهان، جشن‌هایی حول محور انقلاب زمستانی و بازگشت نور وجود داشته. این یعنی اشتیاق به پیروزی نور، یه زبان مشترک جهانیه. در باور ما، این نور، وجود مقدس حضرت مهدی(عج) است و انتظار فرج، همان صبر امیدوارانه و فعالانه برای طلوع قطعی اوست. امام صادق(ع) به این صبرِ همراه با عمل تاکید کرده‌اند: «اعمال بندگان در دوران غیبت، بر ما عرضه می‌شود و آنچه ما را بیشتر شاد می‌کند، تقوای پنهان و انتظار فرج است».

سفره یلدا؛ یک میزِ پر از پیامِ انتظار در سال ۱۴۰۴

بیایید یه وقت دور همی یلدا رو فقط به چشم یه مهمونی ساده نگاه نکنیم. هر قلم از این سفره پرمهر، حرفی برای گفتن داره. اول از همه، خود همین جمع شدن دور هم، مهم‌ترین پیام رو می‌رسونه. جامعه‌ای که در عصر ظهور شکل می‌گیره، جامعه‌ای متحد و همدل است. پس این صله رحم و همدلی یلدایی، در حقیقت یه تمرین کوچیک اما موثر برای ساختن بنیان‌های همبستگی اجتماعی در دوران انتظار فرج محسوب می‌شه. انار و هندوانه، با اون رنگ قرمز شادابشون، می‌تونن ما رو به یاد خون پاک شهیدانی بندازن که راه ظهور رو آبیاری کردن. از طرفی، دانه‌های انار که تنگاتنگ هم قرار گرفتن، تصویر زیبایی از وحدت مؤمنان در سایه ولایت هست.

فال و حکایت؛ روایت‌های اشتیاق در شب یلدا

خیلی از ما شب یلدا حداقل یه بار هم که شده، تفالی به حافظ می‌زنیم. غزلیات حافظ پر از نمادهای عاشقانه و عرفانیه. «شب هجران» و «صبح وصال» در شعرش، برای گوش منتظر، می‌تونه یادآور همین دوران فراق و اشتیاق دیدار امام غایب باشه. وقتی با نیت طلوع مهدی(عج) و فرج ایشون فال می‌گیریم، این رسم زیبا از یه کار فرهنگی صرف، به یه عمل معنوی و دعایی تبدیل می‌شه. از طرف دیگه، شاهنامه‌خوانی در یلدا رو هم دست کم نگیریم. فردوسی در حماسه‌ش، داستان پادشاهان دادگری مثل کیخسرو رو روایت می‌کنه که در اوج قدرت، غیبت می‌کنن و منتظر زمان معین می‌مونن. پژوهشگران ادبیات تطبیقی، بیش از ۲۰ شباهت ساختاری بین روایت کی‌خسرو در شاهنامه و داستان حضرت مهدی(عج) در متون اسلامی شناسایی کرده‌اند. این قصه‌ها، روحیه عدالت‌خواهی و ظلم‌ستیزی رو در ما زنده نگه می‌دارن و بهمون یادآوری می‌کنن که تاریخ، همیشه شاهد نبرد نهایی نیکی و بدی بوده و خواهد بود. این‌ها فقط افسانه نیستن؛ تمرینِ پرورش روحیه‌ای هستن که یه منتظر واقعی بهش نیاز داره.

یلدای جهانی؛ فطرتی مشترک برای یک نجات‌بخش

جالب اینجاست که بدانیم جشن‌های انقلاب زمستانی مختص ایران نیست. از «سَتُرنالیا» در روم باستان تا «کریسمس» در مسیحیت و «دونگ‌جی» در چین، همه در یک زمان و با محوریت پیروزی نور بر تاریکی برگزار می‌شدند و می‌شوند. یه تحقیق میدانی در سال ۲۰۲۲ نشون داد که نزدیک به ۷۰ درصد فرهنگ‌های زنده دنیا، هنوز هم آیین‌هایی برای بلندترین شب سال دارن. این جهان‌شمولی، یه چیز رو ثابت می‌کنه: بشر به صورت فطری تاریکی و ستم رو دوست نداره و در جست‌وجوی یه منجی و یک روشنایی نجات‌بخش است. این میل فطری، در ادیان ابراهیمی به شکل انتظار یک موعود جهانی تجلی پیدا کرده. بنابراین، یلدا می‌تونه نقطه اشتراک فرهنگی فوق‌العاده‌ای باشه برای شروع یک گفت‌وگوی معنوی. وقتی ما داریم از انتظار فرج و طلوع منجی حرف می‌زنیم، داریم به یک خواسته جهانی و دیرینه پاسخ می‌دیم. این به ما یه مسئولیت می‌ده: اینکه این امید حقیقی و به‌حق رو، با زبان امروز و از طریق همین نمادهای مشترک (مثل نور، گرمای محبت، پیروزی بر تاریکی) به دنیا معرفی کنیم.

تمرین‌های یک منتظر در شب چله

پس بیایید این شب یلدا رو فقط به شادی و خوردن محدود نکنیم. ازش یه فرصت طلایی برای تمرینِ زندگیِ منتظرانه بسازیم.

اول، تمرین «نورافشانی»: همان‌طور که شمع روشن می‌کنیم، بیاییم با یک کار خیر، یک نصیحت دلسوزانه یا حتی با خوشحالی ، روشنایی به دل کسی ببریم. این همون دعوت مردم با غیر زبان است که امام علی(ع) فرمودند.

دوم، تمرین «گرمابخشی»: تو این دورهمی، قهرهای کوچیک خانوادگی رو با صحبت و محبت آب کنیم. جامعه منتظر، جامعه‌ای سرد و پرکینه نیست.

سوم، تمرین «تقویت روحیه»: لابه‌لای خنده و شادی، یه فرصت هم برای خواندن یه دعای فرج یا عهد با هم قرار بدیم. این‌طوری ارتباط قلبی‌مون رو با امام زمان(عج) مستحکم‌تر می‌کنیم. و در نهایت، تمرین «گفت‌وگو»: به جای حرف‌های تکراری، یه بخش از شب رو به گفت‌وگو درباره وظایفمون در دوران غیبت اختصاص بدیم. از هم بپرسیم «ما برای نزدیک شدن به ظهور، چقدر مهاجم هستیم یا منفعل؟».

چهارم هدیه شب یلدا: هدیه فقط خریدن و هزینه کردن نیست. البته که خیلی هم خوبه. ولی می تونیم بهم دیگه حتی شده با یه لبخند هدیه بدیم، طوری که اطرافیان از وجود ما لذت ببرن نه اینکه از ما فراری باشن. صله رحم یکی از هدیه های با ارزشی است که می تونیم با دعوت عزیزانمون و دور هم بودن بهشون هدیه بدیم.

بله، یلدا بهمون یادآوری می‌کنه که بلندترین شب هم می‌گذره.دوران غیبت هم خواهد گذشت. انتظار فرج ما، نباید یه انتظار منفعلانه باشه. بیاین امشب، کنار همه آیین‌های قشنگ یلدا، با خودمون یه عهد جدی ببندیم: از فردا، حداقل یک قدم عملی، چه در اصلاح خودمون و چه در تاثیرگذاری مثبت روی اطرافیان، برای آماده‌سازی زمینه ظهور برداریم. این عهد رو می‌تونیم توی یه برگه کوچیک بنویسیم و کنار سفره یلدا قرار بدیم. نظر شما چیه؟ فکر می‌کنید اولین قدم عملی شما برای زیستن در دوران انتظار چی می‌تونه باشه؟ ایده‌هاتون رو با ما در سایت آگاهی به اشتراک بذارید.

مطلب اصلی در کوثربلاگ ارسال شده است.